Nhận lời mời của Sở Sinh thái và Môi trường tỉnh Vân Nam, Trung Quốc, đoàn công tác của Bộ Nông nghiệp và Môi trường do Viện Khoa học tài nguyên nước làm đơn vị chủ trì đã tham gia "Chương trình tăng cường năng lực môi trường và trao đổi kỹ thuật" từ ngày 13 đến ngày 18 tháng 7 năm 2025 tại Vân Nam và đạt được nhiều kết quả nổi bật.
Ngày 14 tháng 7, chương trình chính thức khai mạc tại thành phố Côn Minh với sự hiện diện của hơn 50 đại biểu là đại diện các phòng ban của Sở Sinh thái và Môi trường Vân Nam, các đơn vị trực thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam cùng chuyên gia đầu ngành từ các viện nghiên cứu khoa học liên quan. Đoàn công tác Việt Nam bao gồm đại diện các đơn vị Cục Quản lý tài nguyên nước, Cục Môi trường, Cục Khí tượng Thuỷ văn, Vụ Tổ chức cán bộ, và các đơn vị chuyên môn trực thuộc Viện Khoa học tài nguyên nước. Quyền Giám đốc Sở Sinh thái và Môi trường tỉnh Vân Nam ông Triệu Tử Kiệt và Viện trưởng Viện Khoa học Tài nguyên nước ông Dương Hồng Sơn đã đồng phát biểu khai mạc hội nghị.
PGS.TS Dương Hồng Sơn - Viện trưởng Viện Khoa học tài nguyên nước - phát biểu tại lễ khai mạc chương trình
Chương trình trao đổi là nỗ lực hiện thực hoá các nội dung trong "Tuyên bố chung về việc tiếp tục làm sâu sắc quan hệ Đối tác hợp tác chiến lược toàn diện, thúc đẩy xây dựng Cộng đồng chia sẻ tương lai Việt Nam - Trung Quốc có ý nghĩa chiến lược" giữa lãnh đạo cấp cao hai nước vào tháng 4 năm 2025, trong đó khẳng định rõ cam kết tăng cường hợp tác về xử lý ô nhiễm môi trường, nhất là hợp tác xử lý ô nhiễm không khí tại các đô thị; tăng cường hợp tác về phòng chống và giảm thiểu thiên tai, ứng phó biến đổi khí hậu, tài nguyên nước và khí tượng, trao đổi thông tin thủy văn mùa lũ, tăng cường hợp tác quản lý tổng hợp tài nguyên nước; bảo vệ các hệ sinh thái. Với những cam kết cấp cao đó, chương trình không chỉ mang ý nghĩa chuyên môn đơn thuần mà còn là bước đi cụ thể nhằm hiện thực hóa tinh thần Tuyên bố chung, góp phần xây dựng nền tảng vững chắc cho quan hệ đối tác song phương bền vững.
Tại phiên làm việc ngày đầu tiên, đại biểu hai bên đã lần lượt trình bày các tham luận chuyên môn xoay quanh các chủ đề như quản lý chất lượng không khí, chính sách kinh tế tuần hoàn và giải pháp dựa vào tự nhiên trong quản lý tài nguyên nước, hệ thống cảnh báo thiên tai, bảo tồn đa dạng sinh học, và chính sách quản trị tài nguyên nước. Đặc biệt, phiên hội đàm song phương chiều cùng ngày đã ghi nhận sự thống nhất về việc thúc đẩy cơ chế hợp tác lâu dài. Buổi làm việc kết thúc bằng việc ký kết Biên bản hội nghị, trong đó xác lập ba cơ sở (cơ sở chính trị, cơ sở luật pháp và cơ sở nguồn lực) và năm lĩnh vực hợp tác ưu tiên giữa hai bên (kiểm soát ô nhiễm không khí đô thị, giảm thiểu biến đổi khí hậu, phục hồi hệ sinh thái tài nguyên nước, bảo vệ nguồn nước sạch, quản lý ô nhiễm nước và bảo tồn đa dạng sinh học xuyên biên giới).
Lễ ký kết Biên bản hội nghị tại thành phố Côn Minh chiều ngày 14 tháng 7 năm 2025
Thông qua chương trình, hai bên chia sẻ nhận thức sâu sắc rằng các vấn đề về môi trường không còn nằm trong phạm vi riêng của một quốc gia hay địa phương mà đòi hỏi sự hợp tác xuyên biên giới, cùng nhau chia sẻ kinh nghiệm, cùng nhau hành động. Hai bên đồng thuận rằng, bảo vệ môi trường và quản lý bền vững tài nguyên nước phải gắn liền với các mục tiêu phát triển xanh, phát triển bền vững, đồng thời chú trọng đến các yếu tố xã hội, sinh thái trong khu vực.
Ngày 15 tháng 7, Đoàn công tác tiến hành lịch trình tham quan thực địa nhằm học tập các kinh nghiệm thực tiễn của Vân Nam. Tại Nhà máy xử lý nước số 7 và 8 thành phố Côn Minh, Đoàn tìm hiểu quy trình xử lý nước thải của nhà máy với công suất cấp nước hàng năm đạt một tỷ mét khối, phạm vi phục vụ bao phủ toàn thành phố Côn Minh và các thị trấn lân cận. Tại điểm thực địa Khu đất ngập nước Bảo Phong - với chức năng cốt lõi là bảo vệ đa dạng sinh học và phục hồi sinh thái hồ Điền Trì đồng thời là cơ sở triển lãm thường trực cho Hội nghị Đa dạng sinh học COP15, Đoàn có cơ hội quan sát, trải nghiệm phương pháp giáo dục khoa học bảo tồn đa dạng sinh học của Cục Sinh thái và Môi trường thành phố Côn Minh. Cùng ngày, Đoàn có buổi làm việc tại Nhà máy cơ sở An Ninh thuộc Tập đoàn Sắt thép Vũ Khang, qua đó tìm hiểu các mô hình quản lý, xử lý và tái sử dụng nước thải và quản lý chất thải công nghiệp.
Đoàn công tác tham quan nhà máy xử lý nước thải tại nhà máy cơ sở An Ninh
Ngày 16 tháng 7, Đoàn di chuyển tới thành phố Mông Tự, Châu Hồng Hà và tham quan thực địa tại thành phố Khai Viễn, tập trung tìm hiểu mô hình phát triển đô thị gắn với bảo vệ môi trường và khai thác, sử dụng tài nguyên nước. Thành phố Khai Viễn là trường hợp hình mẫu thành công lấy định hướng sinh thái “nửa thành phố là non nước, nửa thành phố là công viên” làm nền tảng quy hoạch, và thông qua các biện pháp đa chiều, có hệ thống để thúc đẩy xây dựng nền văn minh sinh thái. Từ cấu trúc sinh thái “một núi, một hồ, một vùng đất ngập nước” trong nội đô cùng với hệ thống giám sát môi trường nước phủ khắp toàn khu vực, cho đến kỳ tích xanh trong kiểm soát sa mạc hóa đá ở ngoại ô, thành phố đã tạo dựng một hình mẫu về sự hòa hợp giữa con người và thiên nhiên.
Ngày 17 tháng 7, phiên làm việc giữa Đoàn công tác với Cục Sinh thái và Môi trường Châu Hồng Hà được tổ chức trọng thể. Hai bên cùng chia sẻ các báo cáo chuyên môn liên quan đến quản lý chất lượng không khí, quản lý sức chịu tải nguồn nước, bảo vệ tài nguyên nước và phục vụ phát triển bền vững. Cuối buổi làm việc, hai bên tiếp tục trao đổi song phương và làm rõ thêm các hướng hợp tác chuyên sâu trong tương lai. Ngày 18 tháng 7, Đoàn tham quan Viện Thực vật học Côn Minh – trực thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc, nơi lưu giữ và nghiên cứu đa dạng thực vật bậc nhất khu vực, đồng thời tìm hiểu thêm các mô hình bảo tồn sinh học ứng dụng trong thực tiễn.
Phiên làm việc với Cục Sinh thái và Môi trường châu Hồng Hà, thành phố Mông Tự
Việc tổ chức hội đàm, trao đổi chuyên sâu với Sở Sinh thái và Môi trường tỉnh Vân Nam, địa phương có vị trí tiếp giáp và hợp tác mật thiết với nhiều tỉnh biên giới của Việt Nam, mang nhiều ý nghĩa thiết thực trong bối cảnh biến đổi khí hậu và môi trường xuyên biên giới ngày càng phức tạp. Chương trình là cơ hội để hai bên chia sẻ nhiều thông tin cập nhật, thảo luận sâu sắc về các thách thức cũng như cơ hội trong công tác bảo vệ môi trường, quản lý tài nguyên và bảo tồn đa dạng sinh học. Những bài học kinh nghiệm thực tiễn thành phố Côn Minh và châu Hồng Hà, Vân Nam là điểm tham khảo hữu ích cho các đơn vị hữu quan phía Việt Nam giải quyết các bài toán về môi trường và quản lý tài nguyên.
